Zniewolony umysł Czesława Miłosza to słynne, najbardziej znane w świecie jego dzieło. Literacki traktat z kluczem zawiera ponadczasową refleksję o kondycji ludzkiej, etyce, wolności i zniewoleniu, wyrastającą z konkretnego i przez to wiarygodnego doświadczenia świadka i uczestnika. 

Pomysł utworu baletowego, inspirowanego tym tytułem, choreograf i zarazem autor scenopisu oraz inscenizacji, Robert Bondara, nosił w sobie przez kilka lat. Balet w dwu odsłonach nie jest do końca wierny słynnej książce, powstał jedynie na jej motywach. Główni bohaterowie odtwarzani przez tancerzy nie odnoszą się wprost do utajonych pod greckimi literami polskich pisarzy z eseju Miłosza.

Kostiumy Mariusza Napierały też nie odnoszą się do konkretnego okresu historycznego. Diana Marszałek stworzyła jeden element scenografii: powaloną piramidę, z której przezierają cegły, metalowe uchwyty - stopnie i klitkowate okienka. Na tę wieloznaczną bryłę nakładają się niekiedy projekcje multimedialne: chmury, płonąca lawa. Dominujące kolory to szarości, rozmyta światłem czerń i jasne akcenty (sukienka Elpis).

Bondara w rozmowie z „Bydgoskim Informatorem Kulturalnym” mówił: 

W komponowaniu ruchu nie chodzi mi o jakieś baletowe pas czy o sekwencję ruchów, ale o to by w każdym ruchu i geście kryła się treść i wartość emocjonalna, coś, co będzie w stanie zbudować atmosferę i ułatwić widzowi odczytanie tych wszystkich, nie ukrywajmy, dość skomplikowanych problemów. Wierzę, że tak można i do tego będę dążył. A wszystko, o czym mówię, ma związek z właściwym wyreżyserowaniem poszczególnych scen, ze stworzeniem relacji między postaciami i odejściem od budowania sekwencji kroków, co jest charakterystyczne dla baletu klasycznego. Mnie zależy na tworzeniu ruchu głównie w oparciu o warstwę treściową. Czyli podążaniu od sensu do obrazu.

Dla Baletu Opery Nova to pierwsza w repertuarze pozycja baletu współczesnego.