OPERA NOVA w Bydgoszczy

W prowizorce tamtych czasów było coś ujmującego

W prowizorce tamtych czasów było coś ujmującego.

(...) Dramat i opera z trudem mieściły się w Teatrze Polskim, dzieląc dni i scenę na własne spektakle. Tylko w Bydgoszczy premiery nowych przedstawień odbywały się we wtorki, a niedzielne przedstawienia grano o 11 przed południem! Było jednak w tej prowizorce coś ujmującego. Szczególnie gdy w ciasnym kanale musiał zasiąść większy skład orkiestry, a na przeciętnej wielkości scenie zagrać opery Leo Delibesa, Richarda Wagnera czy Giuseppe Verdiego. Za to brygadziści sceny mogli bez kłopotów obsłużyć zarówno 'Jezioro łabędzie' Piotra Czajkowskiego, jak i 'Dziady' Adama Mickiewicza. Było to jednak dla sztuki, artystów i widzów miejsce szczęśliwe. Większość z premier tam obejrzanych pozostała w mojej pamięci do dziś. Byłyby ozdobą repertuarów każdego polskiego teatru operowego. Pamiętam przede wszystkim Katarzynę Rymarczyk... Wielki dramatyczny sopran, niewykorzystany, niestety, ani w Bydgoszczy, ani gdzie indziej. Artystka zaśpiewała kilka znakomitych partii, które zasłużyły na wpis do honorowej księgi opery polskiej. Jej role verdiowskie: Amelia w 'Balu maskowym', Desdemona w 'Otellu', ale przede wszystkim znakomicie przyjęta, rewelacyjna partia Aidy, stały się przepustkami do sławy, która choć tak zasłużona, nie nadeszła. Rymarczyk, szczególnie predysponowana do dużych ról dramatycznych wymagających specyficznego genre'u i wielkiego głosu, stworzyła kreacje na tej scenie niedoścignione. Z kolei dziewczęca Elżbieta Szot wzruszała jako Gilda w ' Rigoletcie' Verdiego i Rozyna w 'Cyruliku sewilskim' (ale także jako wdzięczna Krysia w 'Ptaszniku z Tyrolu' Karla Zellera). Już na progu lat 90. pojawiła się na bydgoskiej scenie niezwykle utalentowana Katarzyna Nowak, by zapaść nam w pamięć rolą Violetty w ' Traviacie'. Z grona solistów przynajmniej czterech artystów współtworzyło złote lata sceny bydgoskiej. Nie tylko z powodu stażu, bo niemal całe życie artystyczne oddali jednemu teatrowi i jednej publiczności, ale ze względu na talent i role, które stworzyli. Najstarszy z nich to Henryk Herdzin, tenor liryczny, wykonawca dziesiątków ról w operach i operetkach (samych premier zaśpiewał na krajowych scenach ponad sto!), którego zapamiętałem z epizodycznej, ale charakterystycznej rólki starego Triqueta w 'Eugeniuszu Onieginie'. Jego kuplety pozostaną na zawsze mistrzowskim przykładem stopu wokalistyki, aktorstwa i inteligencji. W tym samym dziele Czajkowskiego lśnił bas-baryton Jerzy Gruszczyński w roli tytułowej. Masową frekwencję ściągali dwaj ulubieńcy publiczności, baryton Edward Stasiński, niezapomniany Germont w ' Traviacie' i odtwórca wielu innych ról, także operetkowych, oraz wszechstronny bas o niekwestionowanych walorach komicznych Ryszard Smęda, niezrównany Falstaff ('Wesołe kumoszki z Windsoru'), książę Griemin ('Oniegin'), Tewje Mleczarz ('Skrzypek na dachu'), Leporello w 'Don Giovannim'... Z realizatorów, którzy zasłużyli się podobnie, zapamiętać należy przede wszystkim Andrzeja Knapa, dyrygenta krnąbrnego, ale niezwykle zdolnego. Choć pracował tu tylko trzy sezony, pozostawił po sobie wymóg dbałości o poziom spektakli i wyznaczył orkiestrze kierunek, jak osiągnąć poziom przynajmniej symfoników Filharmonii Pomorskiej. Znakomite przedstawienia przygotowywał i brawurowo prowadził Zygmunt Rychert (m.in. 'Carmen' G. Bizeta, 'Straszny dwór' Stanisława Moniuszki), ze starszego pokolenia zaś warto wspomnieć Jana Kulaszewicza, poznańskiego dyrygenta, który dzięki kulturze, doświadczeniu i przykładowi był jednym z ojców artystycznej jakości, która w pełni uzasadniała wejście bydgoskiej opery w nowe tysiąclecie i do nowego, imponującego gmachu własnego teatru.

Henryk Martenka Rzeczpospolita 18 października 2006
Do góry



Stopka

Opera Nova jest finansowana ze środków Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Logo Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa NarodowegoLogo Kujawy PomorzeLogo Województwa Kujawsko-Pomorskiego
Program "Modernizacja Opery Nova w Bydgoszczy"
Flaga Unii EuropejskiejFlaga Funduszy Europejskich
Zamknij